Paweł Nastula – ponad cztery lata bez porażki w judo, dziewięć miesięcy zawieszenia w MMA

Między lutym 1994 a marcem 1998 roku Paweł Nastula nie przegrał w judo żadnego turnieju indywidualnego. W mieszanych sztukach walki wygrał pięć z jedenastu pojedynków, a jedyną karę dyscyplinarną w całej karierze dostał nie za judo, tylko za wynik testu antydopingowego po przegranej z Joshem Barnettem w Las Vegas.

Mistrz olimpijski z Atlanty, dwukrotny mistrz świata i trzykrotny mistrz Europy zadebiutował w PRIDE w dniu swoich 35. urodzin, przeciwko Antônio Rodrigo Nogueirze, byłemu mistrzowi PRIDE wagi ciężkiej. Sam mówi dziś, że MMA zajął się cztery lata za późno.

Z klatki odszedł w grudniu 2014 roku po porażce z Mariuszem Pudzianowskim, która według jego słów boli najbardziej ze wszystkich. Od ponad dwudziestu lat prowadzi z żoną klub na warszawskich Bielanach, gdzie wychował zawodniczkę, która w 2026 roku wygrała turniej Grand Slam, i publicznie nazywa patologią decyzje Polskiego Związku Judo.

Kim jest Paweł Nastula

Zanim zdobył złoto olimpijskie, mistrzostwo świata i Europy w judo, był chłopakiem z Warszawy, który jako szesnastolatek przestał brać pieniądze od matki i w wakacje pracował na budowie. Judo trafiło na podatny grunt, bo podwórkowe bójki i tak kończył chwytem i przewróceniem rywala.

Od AZS-AWF do wicemistrzostwa świata w wieku 21 lat

Paweł Nastula urodził się 26 czerwca 1970 roku w Warszawie. Judo zaczął trenować w wieku dziesięciu lat w AZS-AWF Warszawa, a jego wieloletnim trenerem został Wojciech Borowiak. Brązowe medale mistrzostw Europy juniorów w Atenach (1989) i Ankarze (1990) zapowiadały solidnego zawodnika, ale nie faworyta.

Przełom przyszedł w 1991 roku. Dwudziestojednolatek zdobył mistrzostwo Polski w kategorii do 95 kg, dostał powołanie na mistrzostwa świata w Barcelonie i niespodziewanie przywiózł stamtąd srebro. Sam przyznaje, że nie przygotowywał się wtedy najlepiej, bo to był jeszcze wiek imprez i alkoholu. Medal pokazał mu, że ma potencjał, i od tego momentu odłożył wszystko inne. Koledzy mówili, że zwariował, bo przestał chodzić na imprezy.

W ciągu następnych lat przeszedł przez to, co polskie judo oferowało wtedy zawodnikom bez wielkich pieniędzy. Po zerwaniu więzadła krzyżowego lekarz poradził mu, żeby dał sobie spokój z judo. Po odebranym stypendium woził z kolegą polonezem papierosy skupowane na dworcu i sprzedawał je na granicy. W 1992 roku Polski Związek Judo nie miał środków na wyjazd na turniej do Japonii, więc opłacili go organizatorzy pierwszych amatorskich mistrzostw w sumo, którym zależało na obecności judoków. Nastula wygrał tamten turniej, a potem został na dwutygodniowym zgrupowaniu.

Barcelona 1992 – pasek, chorągiewki i piąte miejsce

Na igrzyska w Barcelonie jechał jako kandydat do medalu i do półfinału doszedł, wygrywając trzy walki przed czasem. Tam czekał Brytyjczyk Raymond Stevens, którego wcześniej nie było w czołówce. Nastula opowiada, że wielu ludzi z ekipy klepało go po plecach, jakby już był w finale, i że w to uwierzył.

W trakcie walki, skrajnie zmęczony, odwiązał pasek. Myślał, że sędzia tego nie widzi. Dostał karę, ale nadal był przekonany, że prowadzi. Walka zeszła do parteru i przez ostatnie dwadzieścia sekund leżał na brzuchu, broniąc się przed atakami z góry, w przekonaniu, że rywal traci czas. Po końcowym gongu jeden z sędziów bocznych podniósł chorągiewkę Brytyjczyka. Przegrał na wskazania sędziów, bo przy remisie za aktywność uznano Stevensa. Pół godziny później, wyczerpany, przegrał walkę o brąz z reprezentującym Wspólnotę Niepodległych Państw Dmitrijem Siergiejewem i zajął piąte miejsce.

Lekcję z Barcelony wymienia do dziś jako fundament wszystkiego, co przyszło później.

FIG_01 // VISUAL_REF

Ponad cztery lata bez porażki i złoto Atlanty

Po Barcelonie zaczęła się seria, która nie ma odpowiednika w historii polskich sportów walki. W lutym 1994 roku przegrał finał turnieju w Paryżu z Francuzem Erikiem Fauroux i przez ponad cztery lata nie przegrał żadnego turnieju indywidualnego. Często podaje się, że wygrał wtedy 312 walk z rzędu, ale tej liczby nie potwierdza żadna baza wyników, a strona samego zawodnika mówi o ponad 200 pokonanych rywalach. Serię przerwał dopiero Stéphane Traineau w marcu 1998 roku w Warszawie, już po zmianie kategorii wagowej z 95 na 100 kg.

W 1994 roku w Gdańsku został mistrzem Europy, wygrywając w półfinale wyczerpującą walkę z tym samym Stevensem, po której wyglądał, jakby stracił przytomność. Rok później obronił tytuł w Birmingham i w Chibie zdobył mistrzostwo świata, w 1996 roku w Hadze został mistrzem Europy po raz trzeci, a w 1997 roku w Paryżu mistrzem świata po raz drugi. Od 1994 roku pracował na to sztab szkoleniowo-medyczny pod nazwą Nastula Judo Team, na tamte czasy rozwiązanie w polskim judo bez precedensu.

Finał, w którym nie uznano rzutu

Do Atlanty jechał jako faworyt, ale nie do medalu, tylko do złota. Każdy inny kolor byłby porażką, jak sam mówi, dla niego i dla kibiców. Dziś uważa, że pomógł mu brak telefonów komórkowych i mediów społecznościowych. Sztab odciął go od wiadomości, nie czytał gazet, więc oczekiwania całej Polski do niego nie docierały.

W pierwszej walce szybko poddał broniącego tytułu Węgra Antala Kovácsa, potem pokonał Włocha Luigiego Guido i Portugalczyka Pedro Soaresa. Walkę o finał z Brazylijczykiem Aurélio Miguelem, mistrzem olimpijskim z Seulu, rozstrzygnął w ostatnich sekundach. Jak wspomina, odwrócił się, złapał rywala za judogę i rzucił, a Brazylijczyk w locie łapał się za głowę, bo już wiedział, że ląduje na plecach. Źródła różnie opisują to rozstrzygnięcie: strona zawodnika mówi o ipponie, biogram PKOl o waza-ari, a Olympedia o wygranej karami.

Europejska Unia Judo uznała go w 1996 roku za najlepszego zawodnika kontynentu, a prezydent nadał mu Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Ostatnim dużym sukcesem było srebro mistrzostw Europy w Bratysławie w 1999 roku. Na trzecich igrzyskach, w Sydney w 2000 roku, odpadł po pierwszej walce z Izraelczykiem Arielem Ze’evim. Karierę judoki zakończył w 2004 roku, mając w dorobku 13 tytułów mistrza Polski.

PRIDE – debiut w dniu 35. urodzin przeciwko Nogueirze

Zainteresował się MMA po obejrzeniu walki Hidehiko Yoshidy z Royce’em Gracie w 2002 roku. Do PRIDE trafił przez przypadek. Jego przyjaciel mieszkający w Japonii znał człowieka, który znał człowieka z dojściem do organizacji, i w rozmowach padło nazwisko Nastuli. Pierwotnie miało być łagodnie, na same chwyty, tak jak zaczynał Yoshida. Nie wiadomo, w którym momencie rozmowa skręciła, ale skończyło się na pełnych zasadach MMA. Kontrakt podpisał na kilka walk, bez nazwisk rywali, a przeciwnika dostał już w trakcie przygotowań.

Tym przeciwnikiem był Antônio Rodrigo Nogueira, były mistrz PRIDE wagi ciężkiej. Walka odbyła się na pełnych zasadach PRIDE. Nastula trenował w Takada Dojo, między innymi z Kazushim Sakurabą, a do walki miał trzy miesiące treningu MMA.

Pojedynek odbył się 26 czerwca 2005 roku na gali PRIDE Critical Countdown w Saitamie, w dniu 35. urodzin Nastuli. Przez pierwszą połowę dziesięciominutowej rundy trzymał się w wymianach w parterze, po trafieniu prawym zdołał jeszcze obalić Nogueirę, ale w siódmej minucie, jak mówi, zabrakło mu prądu. Całe życie walczył pięć minut, a tu pierwsza runda trwała dwa razy dłużej. Nogueira zdobył dosiad i zasypał go ciosami, po których sędzia przerwał walkę po 8 minutach i 38 sekundach. Przetrwanie z legendarnym „Minotauro” prawie 9 minut wzbudziło jednak w tamtym czasie ogromny szacunek w świecie MMA.

Jemieljanienko, Drago i wyjazd do Ameryki

Pół roku później, na sylwestrowej gali PRIDE Shockwave 2005, dostał Aleksandra Jemieljanienkę, brata Fiodora. Rosjanin miał wtedy na koncie trzy błyskawiczne nokauty z poprzednich kilkunastu miesięcy (w 11, 15 i 28 sekund). Nastula kontrolował początek walki w stójce i w parterze, zakładał dźwignie i zachodził za plecy, ale znowu zabrakło mu wytrzymałości. Rosjanin odwrócił pozycję, wszedł mu za plecy i poddał go po 8 minutach i 45 sekundach (Sherdog zapisuje to jako skręt karku, inne źródła jako duszenie zza pleców). Nastula mówi o tej walce, że zabrakło mu tylko doświadczenia i opanowania.

Pierwsze zwycięstwo przyszło 1 lipca 2006 roku. Brazylijczyka Edsona Drago rozbił ciosami z dosiadu, a ostatecznie poddał balachą z dołu po 4 minutach i 33 sekundach. Wtedy PRIDE było u szczytu popularności, Saitama Super Arena mieściła kilkadziesiąt tysięcy widzów, a zawodników wożono limuzynami i traktowano jak gwiazdy. Nastula przyznaje, że pieniądze były wtedy główną motywacją, ale MMA po prostu mu się spodobało.

Las Vegas, Barnett i nandrolon

21 października 2006 roku PRIDE po raz pierwszy zorganizowało galę w Stanach Zjednoczonych. PRIDE 32: The Real Deal odbyła się w Las Vegas, pod nadzorem Nevada State Athletic Commission, a Nastula dostał Josha Barnetta, byłego mistrza UFC wagi ciężkiej.

Walka była jego najlepszą w PRIDE. Trzy razy obalił Amerykanina i trafiał go ciosami w stójce, a relacje z gali przyznają mu przewagę w pierwszej rundzie. Sam ocenia dziś, że gdyby miał więcej doświadczenia i został w stójce zamiast sprowadzać rywala do parteru, mógł go znokautować. Zamiast tego w drugiej rundzie Barnett odwrócił pozycję i poddał go dźwignią na stopę po 3 minutach i 4 sekundach.

Prawdziwy problem zaczął się po walce. Komisja z Nevady ogłosiła, że w próbce Nastuli wykryto nandrolon, steryd anaboliczny, oraz stymulanty: fenylopropanolaminę, pseudoefedrynę i efedrynę. Na tej samej gali na dopingu wpadł Vitor Belfort. W grudniu 2006 roku komisja, przed którą reprezentowali go adwokat Howard Jacobs i agent Michał Szymański, zawiesiła go na dziewięć miesięcy i nałożyła 6500 dolarów kary.

Dwie wersje jednej sprawy

Linia obrony przed komisją opierała się na dwóch argumentach. Pełnomocnik Polaka twierdził, że nandrolon pochodził z zanieczyszczonych suplementów, a niski poziom substancji świadczy o przypadkowym przyjęciu. Padł też wątek kontraktu z PRIDE, który według agenta nie przewidywał badań na sterydy na galach w Japonii. Komisja nie przyjęła tych wyjaśnień i uznała, że zawodnik odpowiada za to, co wykryto w jego organizmie.

Po latach mówi o tym otwarcie i w dwóch wywiadach powtarza tę samą wersję. Brał preparat na zwyrodnienie kolan, przed operacją, którą zrobił dopiero później. Podkreśla też, jak wyglądało pobranie próbki w Las Vegas. Nie było żadnego protokołu, ktoś wszedł do niego pod prysznic, żeby oddał mocz. Jednocześnie przyznaje, że w tej sprawie ma sobie coś do zarzucenia i że to był zły moment na tę walkę.

Fakty pozostają takie, że test wykazał cztery zakazane substancje, komisja uznała wyjaśnienia za niewystarczające, a kara została odbyta. Kilka miesięcy później PRIDE przestało istnieć, wykupione przez właścicieli UFC, i Nastula nigdy nie wrócił na japoński ring.

◆ POLECANY PRODUKTWARHOUSE.PL

Overlord

Overlord Old School — rękawice grapplingowe

179 PLN

Cienki profil i swoboda palców przy chwytach, skóra naturalna z pianką EVA. Konstrukcja pod pracę w parterze i wchodzenie w duszenia.

Sprawdź WarHouse →

Sengoku, dwa lata przerwy i 26 sekund w Łodzi

Po upadku PRIDE podpisał kontrakt z organizacją World Victory Road. Na gali Sengoku 4 w sierpniu 2008 roku zmierzył się z Koreańczykiem Yangiem Dong-i i przegrał w sposób, którego do dziś nie rozumie. Po nieudanej próbie balachy został na macie, poprawiając ochraniacz po wcześniejszych kopnięciach w krocze. Sędzia kazał mu wstać, a kiedy Nastula nie zareagował od razu, przerwał walkę i ogłosił techniczny nokaut. Zamiast sprawdzić ochraniacz, jak przewiduje procedura, zakończył pojedynek.

Potem przyszły dwa lata bez walki. Polska organizacja MCC, która podpisała z nim kontrakt w 2008 roku, upadła przed pierwszą galą. KSW kilkakrotnie zapowiadało jego pojedynek z Pudzianowskim, przesuwając go z gali na galę, aż strongman wycofał się po porażce z Timem Sylvią. Nastula ogłosił, że jeśli nie zawalczy w 2010 roku, kończy karierę.

Zawalczył. 3 września 2010 roku w Atlas Arenie w Łodzi, na inauguracyjnej gali Fighters Arena, po raz pierwszy stanął przed polską publicznością. Japończyka Yusuke Masudę, partnera treningowego Yoshidy, pokonał przez TKO w 26 sekund. Rok później w Koszalinie w 69 sekund pokonał Andrzeja Wrońskiego, dwukrotnego mistrza olimpijskiego w zapasach, a w październiku 2011 roku w Bydgoszczy wygrał z Amerykaninem Jimmym Ambrizem, który w pierwszej rundzie doznał kontuzji ręki.

KSW – walka o pas, Bedorf i porażka, która boli najbardziej

Jesienią 2012 roku, po latach nieudanych negocjacji, związał się z KSW. 16 marca 2013 roku na KSW 22 w Warszawie poddał Amerykanina Kevina Asplunda kluczem na rękę (americaną) w pierwszej rundzie. Walka była eliminatorem do pojedynku o pierwszy w historii organizacji pas wagi ciężkiej.

O ten pas walczył 28 września 2013 roku w Łodzi z Karolem Bedorfem. W drugiej rundzie coś go, jak sam mówi, odcięło: według niego nie po ciosie, po prostu przestał wiedzieć, co się dzieje. Relacja MMARocks opisuje to inaczej: Bedorf przyszpilił go uderzeniami przy linach, aż Nastula wypadł za ring. Wstał, ale sędzia już przerwał walkę. Dziś uważa, że dobrze zrobili, a walkę o pas ocenia jako podjętą o dwa, trzy lata za późno, kiedy organizm już odmawiał mu posłuszeństwa i ciężko się regenerował. Winą dzieli się z KSW, bo obie strony nie umiały wcześniej się dogadać.

Kraków, 6 grudnia 2014

Ostatnią walkę stoczył z Mariuszem Pudzianowskim na gali KSW 29 w Kraków Arenie. Po dwóch rundach sędziowie orzekli remis, a po trzyminutowej dogrywce jednogłośnie wskazali Pudzianowskiego. Pojedynek był jednym z najważniejszych starć gali (co-main event). Bezpośrednio po walce mówił, że wygrała młodość, choć Pudzianowski też najmłodszy nie jest, i że na sto procent to była jego ostatnia walka.

Kilka lat później opowiada o niej inaczej. Wziął ją, bo został złapany w rozkroku i potrzebował pieniędzy. Był przed operacją kolana i barku, a zabrakło osoby, która powiedziałaby mu, żeby najpierw zrobił operacje i poczekał pół roku. Do tego grupa sparingpartnerów z jego klubu, jeszcze niedawno jedna z najsilniejszych w kraju, rozjechała się po innych salach i nie miał z kim się przygotowywać. Walki do dziś nie obejrzał. Na pytanie, która porażka boli najbardziej, odpowiada bez zastanowienia, że ta z Mariuszem.

Pełny zapis walki z Krakowa KSW udostępniło na swoim kanale, więc każdy może sam ocenić, czy pojedynek był tak wyrównany, jak twierdzą kibice, i dlaczego Nastula nie chce do niego wracać.

Na pytanie, czy warto było wchodzić w MMA, odpowiada, że nie żałuje, tylko że zrobił to cztery lata za późno. W 2005 roku miał 35 lat i nieleczone kontuzje, a najlepsze walki w Polsce, z Bedorfem i Pudzianowskim, przyszły, kiedy jechał już na rezerwie. W listopadzie 2024 roku, na jubileuszowej gali XTB KSW 100 w Gliwicach, został wprowadzony do Galerii Sław KSW, razem z komentatorem Andrzejem Janiszem.

Trener, radny i wojna ze związkiem

Z klatką się pożegnał, z judo nie. Od ponad dwudziestu lat prowadzi z żoną Joanną Nastula Club na warszawskich Bielanach, z sekcją judo, innymi sportami walki i siłownią. Sam prowadzi zajęcia dla dorosłych i dla zawodników. Z jego sali wyszła najsilniejsza w pewnym momencie ekipa MMA w kraju. Na sparingi przyjeżdżali zawodnicy z całej Polski, a w klubie wisi zdjęcie ekipy z dnia, w którym Jan Błachowicz zdobył pas KSW.

Największym projektem trenerskim jest Aleksandra Kowalewska, zawodniczka kategorii do 70 kg, która w 2023 roku została seniorską mistrzynią Polski, w 2024 roku zdobyła brąz mistrzostw Europy do lat 23 w Pile, a w maju 2026 roku wygrała turniej Grand Slam w Duszanbe, pokonując w finale Austriaczkę Michaelę Polleres. Nastula organizuje jej zgrupowania w Japonii i w Europie z pieniędzy od sponsorów i przyjaciół. Sam mówi, że z budżetu związku pochodzi ułamek kosztów, a resztę wykłada klub.

Akredytacja, której nie dostał

Spór ze związkiem wybuchł jesienią 2023 roku. Przed mistrzostwami świata, najważniejszą imprezą sezonu dla jego zawodniczki, Polski Związek Judo wprowadził uchwałę, na mocy której trenerzy klubowi nie otrzymali akredytacji. Nastula pojechał na własny koszt, ale nie mógł wejść na salę rozgrzewkową ani wyprowadzić zawodniczki do walki. Spotykał się z nią na korytarzu. Przez cały sezon towarzyszył jej na jedenastu startach, a przy dwunastym, decydującym, został odsunięty.

W wywiadzie z października 2023 roku nazwał to patologią i powiedział, że trenerów klubowych potraktowano jak śmieci. Zarzucił działaczom, że w powołaniach liczy się bliskość polityczna klubu, a nie poziom zawodnika, i że tak było za jego czasów i tak jest dziś. Podkreśla, że mówi to jako trener, który po latach w MMA wrócił do judo i inwestuje w zawodniczkę własne środki.

Argumentów drugiej strony w tej rozmowie nie ma, więc uczciwie trzeba dodać, że uchwały o akredytacjach są w związkach sportowych rutyną, a kadrowi trenerzy odpowiadają za wynik przed ministerstwem, które finansuje wyjazdy. Faktem pozostaje, że polskie judo od Atlanty nie zdobyło żadnego medalu olimpijskiego, a zawodniczka wychowana poza systemem kadry wygrała w 2026 roku turniej Grand Slam.

Poza matą Nastula próbował polityki. W 2010 roku został radnym Łomianek z lokalnego stowarzyszenia, rok później bez powodzenia startował do Sejmu z listy PSL. W 2009 roku tańczył w „Tańcu z gwiazdami”, a od 2012 roku współprowadził program MMAster w TVN Turbo. Do dziś jeździ po szkołach ze złotym medalem z Atlanty i powtarza, że nie ma zwyczaju zaglądać nikomu do sumienia, łóżka ani portfela.

Paweł Nastula – najczęściej zadawane pytania

Źródła