Jednostka Wojskowa GROM to symbol elitarności i profesjonalizmu w polskich siłach zbrojnych, a jej operatorzy uchodzą za jednych z najlepszych na świecie. Sukces każdej misji zależy nie tylko od wyszkolenia, ale również od niezawodnego wyposażenia. Wśród niego szczególne miejsce zajmują noże – narzędzia o wszechstronnym zastosowaniu. Wielu pasjonatów militariów zastanawia się, jakich noży używa GROM. Choć pełna lista ekwipunku jest objęta tajemnicą, analiza postępowań przetargowych ujawnia, że noże nie podlegają centralnym zakupom jako „środki bojowe”, w przeciwieństwie do amunicji czy materiałów wybuchowych. Oznacza to, że wybór ostrza opiera się na doktrynie „operator’s preference” i indywidualnych zakupach.
Rola noża w wyposażeniu operatora GROM – więcej niż tylko ostrze
Wbrew filmowym stereotypom, nóż dla komandosa jest przede wszystkim narzędziem pracy, a dopiero w ostateczności bronią. Operatorzy GROM noszą przy sobie zazwyczaj kilka rodzajów ostrzy, z których każde ma inne przeznaczenie. Podstawowy nóż taktyczny GROM to solidna konstrukcja o stałej głowni, służąca do najcięższych zadań, takich jak rąbanie, podważanie czy budowa schronienia. Uzupełnieniem jest często mniejszy nóż składany (folder) do precyzyjnych prac oraz multitool, czyli kombinerki z zestawem narzędzi, niezastąpione przy naprawie sprzętu.
Współczesny operator nie posiada jednego noża, lecz dobiera system narzędzi tnących optymalnie dopasowany do specyfiki misji oraz roli w zespole.

Ewolucja i dziedzictwo – od Cichociemnych do współczesności
Historia narzędzi tnących w polskim wojsku jest długa, a jej symbolem przez lata był bagnet. Jednak dla GROM kluczowe jest dziedzictwo Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej. Symbolicznym mostem łączącym współczesnych operatorów z tą tradycją jest sztylet Fairbairn-Sykes. Zaprojektowany do cichej eliminacji, dziś pełni rolę głównie ceremonialną i pamiątkową, będąc elementem tożsamości jednostki, a nie narzędziem użytkowym, ze względu na kruchą konstrukcję nieprzystającą do wymogów współczesnego pola walki.
W działaniach operacyjnych miejsce przestarzałych bagnetów zajęły wyspecjalizowane noże taktyczne o konstrukcji full-tang.
Globalne standardy – ostrza sprawdzone przez sojuszników
Dzięki bliskiej współpracy z jednostkami takimi jak US Navy SEALs czy SAS, operatorzy GROM często adoptują sprzęt sprawdzony przez sojuszników. Wśród modeli cieszących się uznaniem można wyróżnić:
- Chris Reeve „Green Beret” (Yarborough) - nóż będący symbolem statusu, wręczany absolwentom kursu US Army Special Forces, ceniony za stal CPM MagnaCut lub S35VN.
- Cold Steel SRK (Survival Rescue Knife) - traktowany jako „koń roboczy”, sprawdzony podczas morderczego szkolenia BUDS dla Navy SEALs, ceniony za niezawodność i dostępność różnych wersji stali.
- Strider Knives - amerykańska legenda, znana z produkcji pancernych noży o potężnej konstrukcji, często kupowana przez operatorów prywatnie.
- Extrema Ratio - włoska marka dostarczająca noże o futurystycznym designie i wysokiej odporności na korozję, popularna w wielu jednostkach NATO.
Warto w tym miejscu obalić mit dotyczący noża Gerber Strongarm – choć jest on popularny w regularnej armii USA, w środowisku GROM uchodzi raczej za sprzęt niższej klasy, ustępujący miejsca bardziej specjalistycznym konstrukcjom.
Polskie ślady w arsenale – projekty komercyjne i customowe
Istotną rolę w wyposażeniu komandosów odgrywają polscy wytwórcy. Tutaj należy wyraźnie rozróżnić projekty komercyjne od rzemieślniczych wyborów operatorów. Na rynku wyróżnia się nóż Za-Pas WZ.25 „Grom”, stworzony we współpracy z żołnierzami, wykonany ze stali Sleipner, który jest doskonałym produktem dostępnym dla cywilów. Z kolei w kategorii custom, uznaniem cieszy się manufaktura Szczegot Handmade i model „Warior”, wykonany ze stali PN NC6, cenionej przez operatorów za wyjątkową udarność i wytrzymałość na pęknięcia.
| Model (Producent) | Stal Głowni | Konstrukcja | Status / Związek z GROM |
|---|---|---|---|
| Za-Pas WZ.25 Grom | Sleipner | Full Tang | Projekt komercyjny konsultowany z żołnierzami |
| Szczegot „Warior” | PN NC6 | Full Tang | Rzemieślniczy wybór operatorów, stal ceniona w SOF |
| Chris Reeve „Green Beret” | CPM MagnaCut / S35VN | Full Tang | Symbol elity SOF, nóż partnerski (USA) |
| Cold Steel SRK | CPM-3V / SK-5 | Full Tang | Sprawdzony „koń roboczy”, standard Navy SEALs |
| Fairbairn-Sykes | Stal Węglowa | Sztylet (Tapered) | Dziedzictwo historyczne, rola ceremonialna |
Kluczowe cechy noża dla jednostek specjalnych
Niezależnie od producenta, nóż przeznaczony dla operatora sił specjalnych musi spełniać rygorystyczne kryteria. Najważniejsze cechy, które definiują takie narzędzie, to:
- Stal - musi stanowić kompromis między twardością a udarnością; oprócz nowoczesnych proszków (CPM-3V, Elmax), w polskim środowisku ceniona jest stal narzędziowa PN NC6.
- Konstrukcja głowni - absolutnym standardem jest full-tang, gdzie jeden kawałek stali przechodzi przez całą długość noża, co zapobiega złamaniu przy podważaniu.
- Rękojeść - materiały takie jak G10, Micarta czy włókno węglowe muszą zapewniać pewny chwyt nawet w zabłoconych rękawicach.
- Pochwa i system nośny - kluczowa jest kompatybilność z systemem MOLLE oraz możliwość montażu na kamizelce taktycznej w różnych konfiguracjach.
Multitool – warsztat rusznikarski w kieszeni
Żaden opis wyposażenia nie byłby pełny bez wspomnienia o multitoolach, które w erze zaawansowanej technologii są często ważniejsze niż nóż bojowy. Szczególną rolę odgrywa tu Leatherman MUT, zaprojektowany specjalnie do obsługi karabinków platformy AR-15/HK416. Posiada on unikalne funkcje, takie jak skrobak do nagaru z brązu czy narzędzie do usuwania zacięć zamka (bolt override tool).
Alternatywą jest Gerber MP600, ceniony za możliwość wysunięcia kombinerek jedną ręką, co daje olbrzymią przewagę taktyczną, gdy druga ręka operatora jest zajęta bronią.
Jakich noży używa GROM – najczęściej zadawane pytania
Jakich noży używa GROM?
Nie ma jednego oficjalnego modelu. Operatorzy działają w systemie „operator's preference”, kupując sprzęt prywatnie lub w małych seriach. Używają zarówno modeli topowych marek światowych (Chris Reeve, Cold Steel SRK), jak i polskich noży customowych (Szczegot Handmade). Brak centralnego przetargu na noże potwierdza indywidualny charakter tego wyposażenia.
Jakie cechy powinien mieć nóż używany przez jednostki specjalne?
Musi być przede wszystkim niezawodnym „koniem roboczym”. Kluczowa jest konstrukcja full-tang zapewniająca odporność na złamanie, stal o wysokiej udarności (np. CPM-3V lub PN NC6) oraz ergonomia pozwalająca na pracę w rękawicach. Nóż taki służy częściej do prac obozowych i technicznych niż do walki.
Które marki noży są preferowane przez polskich komandosów?
Do najczęściej widywanych i cenionych należą: Chris Reeve (model Green Beret), Cold Steel (model SRK), Strider Knives, Leatherman (multitoole MUT) oraz polscy twórcy tacy jak Szczegot Handmade czy Tlim Knives.
Czym jest sztylet Fairbairn-Sykes dla GROM?
Jest to nóż o znaczeniu historycznym i symbolicznym. Nawiązuje bezpośrednio do tradycji Cichociemnych Spadochroniarzy AK, których dziedzictwo kultywuje GROM. Obecnie pełni funkcję ceremonialną i pamiątkową, nie jest używany w działaniach bojowych.
Czy cywil może kupić nóż używany przez GROM?
Tak. Większość modeli, takich jak Cold Steel SRK, Chris Reeve Green Beret czy komercyjny projekt Za-Pas WZ.25, jest dostępna w wolnej sprzedaży. Trudniejsze do zdobycia mogą być jedynie limitowane serie customowe robione na indywidualne zamówienie operatorów.
Dlaczego multitool jest tak ważny dla operatora?
Współczesne pole walki wymaga obsługi skomplikowanego sprzętu. Multitoole takie jak Leatherman MUT pozwalają na rozkładanie i czyszczenie broni, usuwanie zacięć, czy przygotowywanie ładunków wybuchowych (wersje EOD), co czyni je narzędziami pierwszej potrzeby.

Nóż bojowy Ka-Bar: historia i zastosowanie legendarnego narzędzia amerykańskich Marines

Najbardziej znane akcje GROM-u – elitarne operacje polskich sił specjalnych

Kukri – legendarny nóż Gurkhów

Trening Navy SEALs – wytrzymałość, taktyka i inspiracja dla fanów sił specjalnych

Jaki nóż survivalowy wybrać? – kompletny przewodnik i Ranking TOP 10
