Jednostka Wojskowa GROM (JW 2305) – historia, operacje, selekcja i zarobki

Jednostka Wojskowa GROM – formalnie Jednostka Wojskowa Nr 2305, od 1995 roku nosząca imię Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej – to najbardziej znana polska jednostka specjalna i jedna z niewielu formacji na świecie wyspecjalizowanych w operacjach kontrterrorystycznych wysokiego ryzyka. Nazwa GROM to skrót od Grupy Reagowania Operacyjno-Manewrowego, choć od początku była też czytelną deklaracją: uderzać nagle, precyzyjnie i z pełną siłą.

W tym artykule znajdziesz to, czego zwykle brakuje w krótkich notkach o GROM-ie: jak jednostka powstała i dlaczego jej rodowód sięga tajnej operacji wywiadowczej, które operacje bojowe naprawdę ma na koncie (od Haiti po ewakuację Kabulu), jak wygląda selekcja z konkretnymi normami sprawdzianu, ile realnie zarabia operator oraz kto dowodził jednostką od jej powstania do dziś.

Czym jest JW GROM i komu podlega

GROM jest jedną z jednostek Wojsk Specjalnych podporządkowanych Dowództwu Komponentu Wojsk Specjalnych (DKWS) w Krakowie. W skład tego samego komponentu wchodzą Jednostka Wojskowa Komandosów z Lublińca, bojowi płetwonurkowie z gdyńskiej Formozy, gliwicki AGAT pełniący rolę lekkiej piechoty Wojsk Specjalnych oraz Jednostka Wojskowa NIL, odpowiadająca za rozpoznanie, dowodzenie i logistykę operacji specjalnych.

W tym podziale ról GROM zajmuje miejsce szczególne – jest jednostką pierwszego wyboru do zadań kontrterrorystycznych: odbijania zakładników, zatrzymywania osób szczególnie niebezpiecznych i akcji bezpośrednich (ang. Direct Action) o najwyższym stopniu trudności, prowadzonych na lądzie i na wodzie. Wzorcem organizacyjnym były dla niej brytyjski SAS i amerykańska Delta Force, z którymi jednostka do dziś regularnie ćwiczy i wykonuje zadania.

FIG_01 // VISUAL_REF

JW GROM w liczbach

Historia – od operacji „Most” do własnej legendy

Bezpośrednim impulsem do utworzenia jednostki była operacja „Most” – prowadzony od 1990 roku przerzut Żydów emigrujących ze Związku Radzieckiego do Izraela, w którym Polska odegrała rolę kraju tranzytowego. Zaangażowanie w tę operację ściągnęło na polskie placówki dyplomatyczne groźby ze strony organizacji terrorystycznych z Bliskiego Wschodu. Państwo, które właśnie wychodziło z komunizmu, nie miało formacji zdolnej odpowiedzieć na takie zagrożenie poza granicami kraju.

Koncepcję jednostki nowego typu przedstawił podpułkownik Sławomir Petelicki – dyplomata i oficer wywiadu, który widział z bliska, jak działają zachodnie formacje specjalne. 13 lipca 1990 roku decyzją Ministerstwa Spraw Wewnętrznych powołano Jednostkę Wojskową Nr 2305, a Petelicki został jej pierwszym dowódcą. Kandydatów szukano wśród żołnierzy jednostek powietrznodesantowych i płetwonurków, a także w policyjnych pododdziałach antyterrorystycznych.

O poziomie, jaki od początku założono, najlepiej świadczą pierwsi nauczyciele – szkolenie wybranych żołnierzy prowadzili instruktorzy amerykańskich i brytyjskich sił specjalnych, a Stany Zjednoczone wsparły projekt finansowo. GROM stał się pierwszą polską jednostką zorganizowaną i wyszkoloną według standardów zachodnich. Pełną gotowość bojową osiągnął 13 czerwca 1992 roku i właśnie ta data jest dziś świętem jednostki.

W 1995 roku GROM otrzymał imię Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej – to hołd dla Cichociemnych, elity polskiej dywersji z czasów II wojny światowej, których tradycje jednostka oficjalnie dziedziczy. Oznakę rozpoznawczą z napisem „CICHOCIEMNY” operator otrzymuje dopiero po ukończeniu kursu podstawowego i szkolenia bojowego. W 1999 roku jednostkę przeniesiono z MSWiA do Ministerstwa Obrony Narodowej, a od 2007 roku wchodzi w skład utworzonych wtedy Wojsk Specjalnych jako osobnego rodzaju sił zbrojnych.

Chrzest bojowy – Haiti i Bałkany

Pierwszym zagranicznym sprawdzianem jednostki była operacja „Uphold Democracy” na Haiti w 1994 roku. Żołnierzy pożegnano na warszawskim Okęciu 17 października, pierwsze zadanie wykonali 15 listopada, a do kraju wrócili 13 grudnia. Ochraniali m.in. sekretarza generalnego ONZ Boutrosa Boutrosa-Ghalego i sekretarza obrony USA Williama Perry’ego oraz wykonywali zadania u boku amerykańskich sił specjalnych. Misja przyniosła jednostce pierwsze międzynarodowe uznanie – Amerykanie przekonali się, że młoda polska formacja utrzymuje standardy, do których przywykli u własnych operatorów.

Prawdziwy pokaz możliwości przyszedł jednak na Bałkanach. W latach 1996–1997 GROM służył we wschodniej Slawonii w ramach misji UNTAES, nadzorującej pokojowe przywrócenie chorwackiej administracji na terenach zajętych wcześniej przez Serbów. 27 czerwca 1997 roku operatorzy przeprowadzili tam operację „Little Flower” – zatrzymanie Slavko Dokmanovicia, byłego burmistrza Vukovaru oskarżonego przez Trybunał w Hadze w związku z masakrą w Ovčarze. Dokmanović został ujęty bez jednego wystrzału. Według historyka prof. Huberta Królikowskiego o 14:55 wjechał z Serbii samochodem ONZ, który prowadził żołnierz GROM-u, o 15:00 był już obezwładniony, a o 16:09 samolot z zatrzymanym wystartował spod Osijeku – tego samego dnia Dokmanović znalazł się w Hadze. Jego obrońcy uznali zatrzymanie za nielegalne, ale 22 października 1997 roku trybunał orzekł, że nie naruszyło ono prawa międzynarodowego. Wyroku nie było: oskarżony zmarł w areszcie trybunału 29 czerwca 1998 roku, a postępowanie umorzono. W dokumentach haskich zatrzymanie przypisano siłom UNTAES – udział GROM-u znamy z polskich źródeł i relacji uczestników. To po tej operacji o jednostce usłyszały sztaby na całym świecie. Doświadczenie bałkańskie jednostka wykorzystała później także w Kosowie.

Zatoka Perska i Irak – abordaże i port Umm Kasr

Po zamachach z 11 września 2001 roku GROM zaangażował się w działania w regionie Zatoki Perskiej. W latach 2002–2004 operatorzy prowadzili tam operacje abordażowe statków podejrzewanych o łamanie embarga nałożonego na Irak – opanowywanie jednostek pływających w ruchu (tzw. operacje VBSS), z łodzi i ze śmigłowców, stało się jedną ze specjalności zespołu morskiego.

W marcu 2003 roku, w pierwszych godzinach inwazji na Irak, GROM przeprowadził wspólnie z amerykańskimi Navy SEALs uderzenie na infrastrukturę naftową u ujścia Szatt al-Arab – operatorzy opanowali terminal przeładunkowy KAAOT, zanim Irakijczycy zdążyli wysadzić go w powietrze. Jednostka uczestniczyła też w opanowaniu strategicznego portu Umm Kasr, a wiosną 2003 roku wspólnie z SEALs zabezpieczyła zaporę Mukarayin na północny wschód od Bagdadu.

Po zakończeniu inwazji zespół GROM-u działał w Bagdadzie, gdzie uczestniczył w poszukiwaniach i zatrzymywaniu osób z tzw. talii kart (ang. High-Value Targets) – listy najbardziej poszukiwanych ludzi reżimu Saddama Husajna – i wykonywał zadania ramię w ramię z amerykańskimi jednostkami specjalnymi. To właśnie z tego okresu pochodzi opinia, którą amerykańscy dowódcy powtarzają do dziś: z Polakami z GROM-u można iść na każdą robotę.

◆ POLECANY PRODUKTGUNFIRE.COM

SRC

Replika pistoletu maszynowego SR5-SD6

2068.99 PLN

Odpowiednik HK MP5SD z integralnym tłumikiem — wytłumione wersje MP5 od lat służą operatorom GROM-u do cichych wejść. Stalowy upper receiver, składana kolba, magazynek na 260 kulek.

Kup w Gunfire →

Afganistan – Task Force 49 i najwyższa ofiara

W Afganistanie GROM pojawił się już w 2002 roku, początkowo wykonując zadania ochronne i specjalne w rejonie bazy Bagram. Najintensywniejszy rozdział przyszedł jednak wraz z misją ISAF – jednostka wystawiła zadaniowy zespół bojowy Task Force 49, który w prowincji Ghazni prowadził nocne operacje zatrzymywania rebelianckich dowódców, działając wspólnie z afgańskimi siłami bezpieczeństwa.

Tam też jednostka poniosła najwyższą ofiarę. W nocy z 22 na 23 stycznia 2013 roku podczas operacji przeciwko talibom w Ghazni poległ kapitan Krzysztof Woźniak – pierwszy żołnierz GROM-u, który zginął w akcji bojowej, i pierwszy poległy operator polskich Wojsk Specjalnych. Pośmiertnie awansowano go na stopień majora.

Afgańska historia GROM-u domknęła się w sierpniu 2021 roku, gdy po przejęciu kraju przez talibów operatorzy osłaniali polską operację ewakuacyjną z lotniska w Kabulu. Jak podała „Polska Zbrojna”, do Polski przyleciało 937 Afgańczyków – współpracowników polskiego kontyngentu i ich rodzin – oraz ponad 300 obywateli państw sojuszniczych.

Struktura – zespoły bojowe w Warszawie i Gdańsku

Trzon jednostki stanowią zespoły bojowe. Zespół A, stacjonujący w Warszawie, specjalizuje się w działaniach lądowych, zespół B z Gdańska odpowiada za operacje morskie – abordaże, działania z jednostek pływających i wsparcie z wody, a zespół bojowy C uzupełnia potencjał szturmowy jednostki. Najmniejszym elementem taktycznym jest kilkuosobowa sekcja; sekcje łączą się w grupy, a grupy w zespoły – to układ wzorowany wprost na strukturze SAS i Delty.

Zespoły bojowe otacza rozbudowane zaplecze: komórki planowania i rozpoznania, łączności, logistyki, snajperzy, nawigatorzy, ratownicy medyczni i przewodnicy psów służbowych (K9). Dokładny stan osobowy jest informacją niejawną, a liczby krążące w mediach to szacunki bez potwierdzenia w źródłach wojskowych. W operacjach jednostkę wspiera lotnictwo Sił Zbrojnych RP, w tym śmigłowce S-70i Black Hawk 7 Eskadry Działań Specjalnych, zakupione z myślą o Wojskach Specjalnych.

Selekcja – trzy etapy i tylko dwa podejścia

Do zespołów bojowych GROM-u nie ma naboru „z ogłoszenia” – jest selekcja, której formułę zaczerpnięto od jednostek amerykańskich i brytyjskich. Jednostka rekrutuje spośród żołnierzy służby czynnej, żołnierzy rezerwy i funkcjonariuszy innych służb mundurowych; minimalne wymagania to polskie obywatelstwo, niekaralność, zdolność do służby w jednostkach desantowo-szturmowych, praktyczna znajomość języka obcego i co najmniej średnie wykształcenie. Selekcja składa się z trzech etapów i działa na zasadzie eliminacji – po każdym etapie odpadają najsłabsi kandydaci.

Pierwszy etap to sprawdzian fizyczny. Instruktor wybiera 8 z 14 konkurencji, a minima nie pozostawiają złudzeń, że chodzi o sprawność znacznie ponad wojskowy standard:

Jak ta droga wygląda od środka, pokazuje serial dokumentalny „Droga do GROM-u” Polskiej Zbrojnej – pierwszy odcinek poświęcono właśnie selekcji:

Drugi etap to badania psychologiczne – testy i rozmowa kwalifikacyjna. Trzeci, decydujący, to wielodniowy sprawdzian terenowy w górach, podczas którego kandydaci poddawani są skrajnemu obciążeniu psychofizycznemu. Zasada jest prosta: do selekcji można podejść najwyżej dwa razy w życiu. Do komórek wsparcia prowadzi łagodniejsza ścieżka kwalifikacji (z trzema możliwymi podejściami), a od niedawna osoby z cywila mogą rozpocząć drogę do Wojsk Specjalnych przez ośmiomiesięczny kurs JATA w Centrum Szkolenia Wojsk Specjalnych. Więcej o całej ścieżce piszemy w poradniku jak zostać komandosem.

Ile zarabia żołnierz GROM-u?

Podstawą jest uposażenie zasadnicze – po podwyżce ogłoszonej w lutym 2026 roku najniższa stawka żołnierza zawodowego wynosi 6500 zł brutto miesięcznie, a jej wysokość rośnie wraz z grupą uposażenia przypisaną do stanowiska. Do tego dochodzi element, który rozporządzenie o dodatkach reguluje wyłącznie dla JW 2305: dodatek specjalny o charakterze stałym za bezpośrednie fizyczne zwalczanie terroryzmu lub szkolenie w tym zakresie.

Wysokość dodatku ustala się jako mnożnik kwoty obliczeniowej (1500 zł) i zależy ona od rodzaju stanowiska oraz stażu w jednostce:

Co istotne, żołnierz, który po latach w GROM-ie przechodzi na stanowisko w dowództwach lub Centrum Szkolenia Wojsk Specjalnych, zachowuje wypracowany dodatek nawet przez sześć kolejnych lat. Do uposażenia dochodzą jeszcze m.in. dodatek za długoletnią służbę, świadczenia za skoki spadochronowe i nurkowanie oraz należności zagraniczne podczas misji. O tym, jak stopień przekłada się na grupę uposażenia, przeczytasz w artykule o stopniach wojskowych w polskim wojsku.

Uzbrojenie i wyposażenie

GROM od początku kompletował sprzęt tak, jak robią to jednostki, z którymi współdziała – kupując to, co najlepsze na rynku, niezależnie od kraju produkcji. Podstawową bronią długą operatorów są dziś karabinki HK416, a ich uzupełnienie stanowią pistolety maszynowe rodziny MP5 (także w wersjach wytłumionych) i broń wyborowa różnych kalibrów. Do odstrzeliwania zamków i zawiasów przy wejściach siłowych służą strzelby gładkolufowe. Bronią boczną są pistolety Glock 17.

Do tego dochodzi wyposażenie, które decyduje o przewadze w nocy i w zamkniętych pomieszczeniach: gogle noktowizyjne, celowniki holograficzne i laserowe wskaźniki celu, zaawansowane systemy łączności oraz lekkie oporządzenie balistyczne. Osobny rozdział stanowią noże, których używają operatorzy GROM-u – od modeli bojowych po ratownicze. Zespół morski dysponuje łodziami hybrydowymi (RHIB) i aparatami nurkowymi o obiegu zamkniętym, a desant i ewakuację zapewniają śmigłowce oraz samoloty transportowe Sił Powietrznych.

Dowódcy GROM-u

Frazę „jednostka GROM dowódcy” wpisują w wyszukiwarkę tysiące osób – oto pełna lista od powstania jednostki:

Wielu żołnierzy jednostki zapisało się w jej historii również poza strukturą dowodzenia – od operatorów szkolących sojusznicze formacje po tych, którzy jak Tomasz „Drago” Dzieran łączyli polskie i amerykańskie siły specjalne we wspólnych operacjach. Kulisy najgłośniejszych działań jednostki opisujemy szerzej w artykule o najbardziej znanych akcjach GROM-u.

Jednostka GROM – najczęściej zadawane pytania