Matt Hughes – legenda welterweight UFC, 9 obron pasa i walka o powrót do zdrowia

Matt Hughes to jeden z najbardziej dominujących mistrzów w historii UFC – dwukrotny posiadacz pasa wagi półśredniej z rekordem 45-9, który przez lata systematycznie odprawiał kolejnych pretendentów w oktagonie. Wrestler z Illinois zbudował swoją legendę na brutalnej sile obaleniowej, siedmiu udanych obronach tytułu i zwycięstwach nad największymi nazwiskami swojej epoki. Jego historia to jednak coś więcej niż tylko imponujące statystyki – to opowieść o farmie w Hillsboro, hegemonii na macie i dramatycznej walce o powrót do zdrowia po wypadku na przejeździe kolejowym w 2017 roku.

Od farmy w Illinois do wrestlingu na poziomie NCAA

Przyszły mistrz urodził się 13 października 1973 roku w Hillsboro w stanie Illinois jako jedno z bliźniąt jednojajowych. Praca na rodzinnej farmie ukształtowała fizyczność oraz mentalność dorastającego chłopaka. Codzienne obowiązki przy zwierzętach i ciężkich maszynach rolniczych budowały siłę funkcjonalną, która później stała się jego największym atutem w klatce.

Karierę zapaśniczą Amerykanin rozpoczął jeszcze w szkole średniej, szybko wyróżniając się talentem i twardym charakterem. Przeniósł się na Lincoln College, a następnie zasilił szeregi Eastern Illinois University, gdzie wywalczył prestiżowy status dwukrotnego NCAA Division I All-American. Te solidne fundamenty – fenomenalna kontrola dystansu, obalenia z podwójnego chwytu nóg i totalna dominacja w parterze – stały się szkieletem jego stylu walki w mieszanych sztukach walki. W erze, gdy wielu zawodników MMA dopiero poznawało techniki obrony przed rzutami, reprezentant Miletich Martial Arts wnosił do oktagonu dekadę bezcennych doświadczeń z maty.

Bliźniak na macie – Mark Hughes i braterska rywalizacja

Brat bliźniak również walczył profesjonalnie (zgromadził rekord 6-2), choć nigdy nie osiągnął najwyższego światowego poziomu. Wzajemna rywalizacja napędzała obu mężczyzn od wczesnego dzieciństwa, obfitując we wspólne treningi w stodole i motywowanie się do przekraczania barier wytrzymałości. Słynny wojownik wielokrotnie podkreślał w wywiadach, że obecność rodzeństwa o identycznej budowie ciała była kluczowa dla jego sportowego rozwoju, zapewniając mu doskonałego sparingpartnera dostępnego niemal przez całą dobę.

FIG_01 // VISUAL_REF

Pierwsza era tytułowa – budowanie dynastii w wadze półśredniej

Debiut w elitarnej organizacji nastąpił podczas gali UFC 22 we wrześniu 1999 roku, ale właściwy przełom nadszedł 2 listopada 2001 roku (UFC 34). Tamtego wieczoru pretendent zmierzył się z Carlosem Newtonem w starciu o pas wagi półśredniej. Walka ta na zawsze przeszła do historii dyscypliny – obrońca tytułu złapał pretendenta w ciasny trójkąt nogami, jednak zapaśnik dźwignął go w górę i z ogromnym impetem cisnął nim o deski. Kanadyjczyk stracił przytomność, a potężny slam pozostaje do dziś jednym z najbardziej ikonicznych momentów w kronikach Ultimate Fighting Championship.

Złoto na biodrach zapoczątkowało świetną passę, która ugruntowała pozycję nowego króla dywizji. Mistrz pokonał najpierw Hayato Sakurai przez TKO, a następnie rozprawił się z kolejnymi mocnymi przeciwnikami, w tym dwukrotnie z Frankiem Triggiem. Szczególnie rewanżowe starcie z kwietnia 2005 roku (UFC 52) mocno zapadło w pamięć kibicom. Po otrzymaniu nielegalnego ciosu w krocze, czempion wpadł w pułapkę gilotynową, lecz zdołał się z niej wyrwać, przeniósł akcję pod siatkę i ostatecznie poddał oponenta duszeniem zza pleców jeszcze w pierwszej rundzie.

Kluczowe obrony tytułu – liczby i rywale

Amerykanin obronił mistrzostwo łącznie siedem razy na przestrzeni dwóch panowań. Pięć kolejnych, udanych obron w pierwszej kadencji stanowiło wówczas absolutny rekord kategorii do 170 funtów. Zestawienie pokonanych przeciwników wygląda jak panteon wagi półśredniej tamtych lat:

• Carlos Newton – zdobycie pasa przez nokaut po rzucie (UFC 34)
• Hayato Sakurai – TKO w 4. rundzie (UFC 36)
• Carlos Newton – TKO w 4. rundzie (UFC 38)
• Gil Castillo – TKO po przerwaniu przez lekarza, 1. runda (UFC 40)
• Sean Sherk – decyzja jednogłośna (UFC 42)
• Frank Trigg (I) – poddanie, duszenie zza pleców, 1. runda (UFC 45)
• Frank Trigg (II) – poddanie, duszenie zza pleców, 1. runda (UFC 52 – już w drugim panowaniu)
• BJ Penn (II) – TKO w 3. rundzie (UFC 63)

Rywalizacja z BJ Pennem – trzy rozdziały jednej historii

Rywalizacja z reprezentantem Hawajów to jeden z najpiękniejszych epizodów w dziejach UFC, w którym brutalne zapasy ścierały się z finezyjnym brazylijskim jiu-jitsu. Trzy potyczki, rozłożone na blisko siedem lat, świetnie obrazowały ewolucję obu weteranów, obfitując w zaskakujące zwroty akcji.

Początkowa batalia na UFC 46 w styczniu 2004 roku przyniosła ogromną sensację. Wychodzący z niższej dywizji „The Prodigy” poddał faworyzowanego mistrza duszeniem zza pleców już w pierwszej rundzie, aplikując mu pierwszą porażkę od ponad trzech lat. Detronizacja nie załamała jednak zapaśnika. Z kolei rewanż na gali UFC 63 (wrzesień 2006) przebiegł w zgoła innych okolicznościach – broniący tytułu zawodnik z Illinois przetrwał trudne chwile, by ostatecznie zdominować wyczerpanego Hawajczyka i rozbić go ciosami w parterze w trzeciej odsłonie.

Trzecia walka i ostateczne rozstrzygnięcie

Finałowy, trzeci akt rywalizacji odbył się w listopadzie 2010 roku (UFC 123). Mimo iż obaj panowie minęli już swój fizyczny szczyt, konfrontacja elektryzowała publiczność na całym świecie. Błyskawiczne zwycięstwo przez nokaut w 21. sekundzie odniósł Penn, zamykając trylogię wynikiem 2-1 na swoją korzyść. Zwyciężony nigdy jednak nie umniejszał klasy oponenta, wprost przyznając w swojej autobiografii, że Hawajczyk dysponował największym, wrodzonym talentem do sportów uderzanych, z jakim kiedykolwiek miał do czynienia.

Utrata pasa i konfrontacja z nową erą – GSP wkracza na scenę

O ile BJ Penn stanowił potężne, ale możliwe do okiełznania wyzwanie, to Georges St-Pierre okazał się siłą, która zwiastowała nieodwracalną zmianę warty w organizacji. Młody Kanadyjczyk reprezentował świeżą krew – był atletyczny, niezwykle przekrojowy i wyznaczał nieznane dotąd standardy przygotowania motorycznego.

Pierwsza konfrontacja tych dwóch wielkich nazwisk miała miejsce na UFC 50 (październik 2004) w walce o wakujący tytuł. Stary mistrz pokazał rutynę, poddając pretendenta balachą w pierwszej rundzie. Dopiero rewanż, do którego doszło dwa lata później na gali UFC 65, obnażył zachodzące w MMA zmiany. St-Pierre bezbłędnie zneutralizował zapasy czempiona i znokautował go potężnym wysokim kopnięciem oraz ciosami w drugiej rundzie, odbierając mu koronę. Zwieńczeniem tej trylogii była walka z grudnia 2007 roku (UFC 79), gdzie GSP ponownie udowodnił wyższość, tym razem zmuszając rywala do odklepania dźwigni na ramię.

Porażki te nie rzuciły cienia na fenomenalny dorobek ustępującego mistrza, pokazały za to dobitnie ewolucję dyscypliny. Nowy hegemon łączył elementy karate, boksu i BJJ w płynną całość. Cykl sportowego życia dopełnił się – dominator początku wieku musiał ustąpić miejsca nowoczesnemu gladiatorowi.

Styl walki i dziedzictwo w oktagonie

Czempion z Hillsboro uchodził za perfekcyjny archetyp „wrestler-fightera”. Cała jego taktyka bazowała na skracaniu dystansu, przenoszeniu walki do parteru i obezwładnianiu oponenta czystą siłą oraz kontrolą bioder. Klasyczne wejścia w nogi (double leg takedown) były w jego wykonaniu zjawiskowe – potrafił oderwać rywala od ziemi i przenieść go na środek klatki tylko po to, by widowiskowo rzucić nim o matę.

Na ziemi dominator stosował skuteczną strategię ground and pound. Choć nie szukał finezyjnych technik kończących w stylu współczesnych grapplerów, cierpliwie łamał wolę przeciwników gradem ciosów z pozycji bocznej lub dosiadu. Tę surową bazę uzupełniał potężnym uściskiem oraz niespożytą kondycją, wypracowaną w czasach młodości na rolniczych polach.

Wpływ na rozwój wrestlingu w MMA

Wraz z takimi ikonami jak Mark Coleman czy Randy Couture, amerykański zapaśnik udowodnił publiczności, że wrestling to najbardziej użyteczny fundament w środowisku walk bez reguł. Na długo przed erą absolutnej wszechstronności, to właśnie specjaliści od sprowadzeń dzierżyli większość najważniejszych trofeów. Historyczne sukcesy odniesione w przedziale 2001–2006 na zawsze ustanowiły wzorzec efektywnej gry parterowej w mieszanych sztukach walki.

Hall of Fame UFC i zamknięcie kariery

Ostatni raz do klatki weteran wszedł we wrześniu 2011 roku (UFC 135), ulegając Joshowi Koscheckowi przez nokaut w pierwszej rundzie. Dobijał wówczas do 38. roku życia, a postępujące zmiany w metodyce treningowej nowej generacji nie pozostawiały złudzeń. Wcześniejsze przegrane z rąk Thiago Alvesa czy Dennisa Hallmana były jasnym sygnałem, że czas zawiesić rękawice na kołku.

Wiosną 2010 roku, podczas zorganizowanego w Las Vegas UFC Fan Expo, dwukrotny triumfator został oficjalnie włączony do UFC Hall of Fame. Prezydent firmy, Dana White, z wielkim uznaniem podkreślał jego wkład w budowę prestiżu wagi półśredniej, nazywając go jedną z najważniejszych postaci w procesie popularyzacji MMA w Stanach Zjednoczonych.

Najważniejsze osiągnięcia w liczbach

Sportowa droga wybitnego atlety to wykaz osiągnięć, z którymi przez kilkanaście lat musieli mierzyć się pretendenci do tronu dywizji półśredniej:

• Dwukrotny mistrz UFC – waga półśrednia (2001–2004, 2006)
• 7 obron tytułu – absolutny rekord dywizji pobity dopiero przez GSP
• UFC Hall of Fame 2010 – dołączenie do legendarnego panteonu
• NCAA Division I All-American – wyróżnienia akademickie (Eastern Illinois University)
• Rekord 45-9 – obejmujący aż 18 nokautów i 11 poddań

W połowie czerwca 2017 roku (dokładnie 16 czerwca) los legendarnego sportowca zawisł na włosku. Prowadzony przez niego pickup zderzył się z rozpędzonym pociągiem na przejeździe w pobliżu rodzinnego miasta. Kierowca doznał rozległego urazu mózgu oraz potężnych uszkodzeń wewnętrznych. Lekarze nie dawali żadnych gwarancji, wprowadzając pacjenta w stan długotrwałej śpiączki farmakologicznej.

Tragiczne zdarzenie stanowiło gigantyczny test dla jego żony i dzieci. Społeczność mieszanych sztuk walki ruszyła na pomoc ze wsparciem finansowym i słowami otuchy, w czym przodowali dawni rywale z klatki – Georges St-Pierre, BJ Penn, a także promotorzy i zarządcy UFC.

Rehabilitacja i powrót do codzienności

Długotrwały proces powrotu do sprawności wymagał niesamowitego nakładu pracy przy nauce mowy, stabilizacji sylwetki czy połykaniu pokarmów. Członek Galerii Sław nie ukrywał swoich słabości, na bieżąco pokazując w internecie ciężką fizjoterapię. Mozolne budowanie motoryki stało się odbiciem jego dawnej tożsamości z oktagonu – upartej, silnej psychicznie i nienawidzącej poddawania się.

Z biegiem lat dawny czempion zaczął samodzielnie funkcjonować na tyle, by pojawiać się w roli gościa honorowego na galach amerykańskiego potentata. Amerykanin udowodnił, że prawdziwa batalia rzadko toczy się w świetle reflektorów, a determinacja nabyta w klatce może dosłownie uratować życie.

Matt Hughes – najczęściej zadawane pytania